U bent hier

Loofbos aan noordzijde van De Geelders:Gasthuiskamp

In het noordelijke deel van De Geelders bevindt zich de Gasthuiskamp, een gebied van 68 hectare met loofbos. Binnen dit gebied (dat eigendom is van Brabants Landschap) verwierf ARK in het najaar van 2020 in totaal 3,7 hectare aan bouwlandpercelen. ARK gaat deze percelen herontwikkelen zodat ze aansluiten bij de bestaande leembossen van De Geelders en bijdragen aan de versterking ervan.

Dit maisland aansluitend op het bos van De Geelders gaat veranderen in natuur (Foto: Bert Vervoort)
Dit maisland aansluitend op het bos van De Geelders gaat veranderen in natuur (Foto: Bert Vervoort)

Natuur om te koesteren

De Gasthuiskamp is rijk aan bijzondere bewoners: de das (midden in de Gasthuiskamp ligt een dassenburcht), goudvink en havik hebben er hun leefgebied, net zoals zeldzame vogels als de houtsnip en de middelste bonte specht. Verder zijn bij een recente inventarisatie 104 soorten nachtvlinders en 17 soorten dagvlinders aangetroffen. De Gasthuiskamp is ook het thuis van een grote diversiteit aan flora: van bosanemoon, eenbes en welriekende agrimonie tot lijsterbes, sporehout en zwarte els. Verder groeit hier tevens het zeldzame boskortsteel (een bosgras). Dat zowel flora als fauna floreren op de Gasthuiskamp biedt veel potentie voor de verworven percelen. Van de maatregelen die ARK hier treft, zullen veel planten en dieren in De Geelders profiteren. Sterker nog, misschien komen er dieren bij. De otter bijvoorbeeld, die hopelijk via de Dommel De Geelders en de Gasthuiskamp zal bereiken. Mits het gebied nat genoeg is…

Ook daslook komt in het gebied voor (foto: Bert Vervoort)
Ook daslook komt in het gebied voor (foto: Bert Vervoort)

De waarde van een natte bodem

De belangrijkste maatregel om de natuur in De Geelders ruim baan te geven, is zorgen dat het gebied niet verdroogt en nat genoeg blijft. Een nat gebied, waarin water beter wordt vastgehouden, is goed voor het herstel van de leembossen én voor vergroting van de biodiversiteit. Op de Gasthuiskamppercelen zijn daarvoor ingrepen nodig, omdat het grondwater hier nergens meer tot op het maaiveld komt. Daarom zal ARK, samen met Waterschap De Dommel, onder meer greppels en afwaterende rabatten dempen zodat water langer in het gebied blijft. Later wordt vanuit de Gasthuiskamppercelen ook nog een natte verbinding met de Dommel ondersteund via de Beeksche Waterloop. De maatregelen op de Gasthuiskamp dragen daarmee bij aan de structurele vernatting van het hele gebied.

Oranjetipje bij de Beeksche waterloop (Foto: Bert Vervoort)
Oranjetipje bij de Beeksche waterloop (Foto: Bert Vervoort)

Versterking van de bossen

Op de Gasthuiskamppercelen laat ARK ook nieuw leembos aanplanten, grenzend aan de oude boskern. Extensieve begrazing zal ervoor zorgen dat bosontwikkeling vervolgens verspreid over het terrein in verschillende stadia zal verlopen. De jonge bossen trekken bovendien naar verwachting nieuwe soorten vogels en andere dieren aan zoals de nachtegaal en – in een later stadium – spechten. Verder is de boommarter al in de buurt van De Geelders gesignaleerd en ook de bever zal zich binnenkort waarschijnlijk laten zien. Kansen zijn er ook voor de zeldzame vermiljoenkever dankzij de stronken, stammen en takken die niet meer worden afgevoerd, maar voortaan blijven liggen.

Over De Geelders

De natuurontwikkeling op de Gasthuiskamp is onderdeel van de landschapsontwikkeling die ARK in De Geelders in gang heeft gezet. De ideeën zijn niet nieuw. Rond 1950 kwam er al een Nationaal Plan om complete ontginning te voorkomen en bijna dertig jaar geleden waren er al plannen om de unieke leembossen in ere te herstellen. De Geelders is daardoor behouden gebleven en de biodiversiteit in het gebied behoort tot de rijkste van Nederland. Verder herstel kwam in 2004 op de agenda te staan toen de provincie Noord-Brabant De Geelders aanwees als Natte Natuurparel om natuurwaarden, die een vochtige bodem met zich meebrengt, te behouden en te versterken. De inrichtingsplannen van ARK voor De Geelders, zijn vastgelegd in de Landschapsvisie De Geelders.

Slanke sleutelbloem (Foto Bert Vervoort)
Slanke sleutelbloem (Foto: Bert Vervoort)

Brabants Goud in Het Groene Woud

De activiteiten die ARK in en rondom De Geelders ontplooit, horen bij het grote ARK-project Brabants Goud in Het Groene Woud. Het algemene doel van dat project is om in Het Groene Woud het Natuurnetwerk Brabant completer te maken. In dit netwerk van bestaande en nieuwe natuurgebieden die met elkaar verbonden zijn, ontbreken nog schakels die belangrijk zijn voor dieren en planten. Sommige schakels bevinden zich in De Geelders. Het gaat veelal om percelen die nog in agrarisch gebruik zijn en eigendom van particulieren of bedrijven.

Agrarische structuurversterking

ARK spant zich sinds 2019 in om deze percelen te verwerven. Na aankoop of kavelruil zet ARK deze percelen om naar natuur om ze daarna tijdelijk te beheren. Met de ruilingen wordt ook een ander doel nagestreefd: agrarische structuurversterking. Heeft ARK agrarische percelen op het oog voor omvorming tot natuur, dan zorgt ARK eerst dat ze in de buurt kwalitatief betere gronden in bezit krijgt. Op deze ruilgrond kan de agrariër dan zijn bedrijfsvoering onder betere omstandigheden voortzetten. Zo gaat ook de landbouw erop vooruit.

Klik hier voor de nieuwsbrief van De Geelders & het Dommeldal