U bent hier

Rewilding de Veluwe

In de bos- en heidegebieden ten noorden van Arnhem (de driehoek Arnhem – Schaarsbergen – Deelen), gaat ARK de natuur een impuls geven. Dankzij een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij is het project ‘Rewilding de Veluwe’ mogelijk gemaakt. Kwijnend monotoon naaldbos gaan we omvormen in vitaal bos vol leven. Natuurgebieden worden aaneengesloten, zoveel mogelijk hekken worden weggehaald en we proberen de vurig gewenste ecologische verbinding tussen Planken Wambuis in het zuidwesten en de Veluwezoom in het oosten dichterbij te brengen. Vele planten en dieren zullen daarvan in de toekomst gaan profiteren en Nederland krijgt er een prachtig wild natuurgebied bij.

ARK werkt aan het realiseren van een aaneengesloten en wilde Veluwe (Illustratie Jeroen Helmer)
ARK werkt aan het realiseren van een aaneengesloten en wilde Veluwe (Illustratie Jeroen Helmer)

VAN VERARMING NAAR VERRIJKING

De meeste Nederlanders kennen de Veluwe, met zijn edelherten, wilde zwijnen, heidevelden en bossen als hét natuurgebied van Nederland. Maar door verzuring en stikstofneerslag gaat het op veel plekken in de Veluwe niet goed. Grote stukken bos kwijnen weg en van sommige diersoorten zoals vogels en vlinders is meer dan 70 procent verdwenen. Zo ook op de 1600 hectare grote enclave Schaarsbergen-Kemperheide-Deelen gelegen boven Arnhem. Deze enclave bestaat uit productiebos, militaire terreinen, landbouwgronden, landgoederen en recreatieterreinen. Met ‘Rewilding de Veluwe’ biedt ARK nieuw perspectief voor de Veluwe door het proces van constante verarming en verdroging te stoppen en de natuurlijke dynamiek weer op gang te brengen.

LEEFGEBIED DIEREN VERGROOT

Samen met de gemeente Arnhem, provincie Gelderland, Defensie, agrariërs en de lokale bewoners gaat ARK het landgebruik in en rond de Kemperheide verduurzamen. Versnipperde natuurgebieden worden op elkaar aangesloten en zoveel mogelijk hekken worden verwijderd. Ook wordt gestreefd naar extensivering van de landbouw of andere manieren om het landgebruik te verduurzamen. ‘Rewilding de Veluwe’ wil ook graag de ecologische verbinding tussen Planken-Wambuis in het zuidwesten en de Veluwezoom in het oosten realiseren. Hierdoor wordt het leefgebied van veel dieren enorm vergroot en krijgt de biodiversiteit in het gebied nog een extra impuls.


Het laten liggen van veel dood hout brengt opbouw van een rijkere, levende bodem weer op gang en zorgt voor een grotere soortenrijkdom (Illustratie: Jeroen Helmer)

VAN LEVENLOOS BOS NAAR RIJK NATUURLIJK BOS

De soortenrijkdom geven we ook een impuls door het huidige levenloze productiebos om te zetten naar een rijk natuurlijk bos waar de natuur haar gang kan gaan. Dood hout en dode dieren blijven liggen. Samen met de mest van de grazers als edelherten komt zo de opbouw van een rijkere, levende bodem weer op gang en wordt bovendien veel CO2 vastgelegd in de bodem. Daardoor verandert de Kemperheide van een levenloos en omheind stukje Veluwe in een natuurgebied waar allerlei dieren – van vliegend hert tot edelhert – zich thuis voelen. De opbloeiende Kemperheide zal hopelijk als voorbeeld dienen voor de rest van de Veluwe.


Zwarte specht

Kunstenaars laten dood bos leven

Ook mensen zullen zich in het nieuwe bos thuis voelen. De wandelaar krijgt behalve natuur namelijk nog iets extra’s. De Kemperheide en omgeving
hebben namelijk een innige band met kunst. Niet alleen ligt het Kröller-Müller museum om de hoek, in het gebied zelf bevindt zich ook een zeer actieve kunstenaarsgemeenschap. Hoe mooi zou het zijn als kunstenaars het nieuwe natuurgebied extra cachet geven? We zijn daarover met kunstenaars uit Arnhem en omgeving in gesprek. De eerste ideeën zijn er al: van een schommelbos om mijmrend te genieten van de rijke bosnatuur tot een
struinbos met verborgen (dood) houtsculpturen. Zo gaat het bos ook op een andere manier weer leven.