U bent hier

Amfibieënlaagtes in de Millingerwaard

28-12-2020|DOORARK Natuurontwikkeling

De komende weken worden er in de Millingerwaard bij Nijmegen verschillende laagtes verder uitgediept waar onder andere amfibieën van profiteren. Een samenwerking van Kurstjens ecologisch adviesbureau, Bureau Natuurbalans/Limes divergens, provincie Gelderland, ARK Natuurontwikkeling en Staatsbosbeheer. Een belangrijke soort die hiervan profiteert is de knoflookpad. Met zijn beschermde status is het een zeldzame vertoning in Nederland. Door het verdiepen van laagtes in het natuurlijk patroon van stroomruggen wordt de herinrichting van de Millingerwaard geoptimaliseerd en wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het herstel van bestaande en nieuwe populaties amfibieën.

Knoflookpad. Foto: Douwe Schut
Knoflookpad. Foto: Douwe Schut

Een bijzonder dier

Knoflookpadden zijn kleine, gedrongen padden met een kenmerkend uiterlijk. Je kan ze goed herkennen aan de grote uitpuilende ogen met oranje iris en langgerekte pupillen. Deze amfibieën zetten hun eitjes in het water af, waarna zij de rest van het jaar op het land leven. De knoflookpad heeft een grote graafknobbel. Deze gebruikt hij om zich in te graven in het zand of de strooisellaag in het bos. Zij kunnen tot wel 1 meter diep graven om te overwinteren. Zijn naam heeft het dier te danken aan de kenmerkende geur die hij afscheid als hij verstoord wordt. Een geur die doet denken aan knoflook.

stroomruggen en laagtes: een paddenparadijs in de Millingerwaard

De knoflookpad heeft een voorkeur voor stroomdalen van beken en rivieren met rivierduinen en halfnatuurlijke graslanden. Voor de voortplanting zijn wateren nodig die vrij zijn van grote vissoorten en water bevatten in de periode april-augustus. Daarbij houdt deze soort van randen van bos en struweel. Elementen die terug te vinden zijn in de uiterwaarden van de Gelderse Poort. Nabij de oeverwallen in de Millingerwaard langs de rivier liggen nu al enkele wateren die bij een hogere rivierwaterstand vollopen. Om een duurzame populatie te kunnen krijgen en behouden worden er vijf laagtes verder verdiept. Deze passen binnen het natuurlijke patroon van stroomruggen en laagtes. In het voorjaar trekken volwassen knoflookpadden naar de geïsoleerde laagtes en plassen om zich voort te planten. Zomer- en overwinteringsplekken bevinden zich vaak binnen 500 meter van deze voortplantingsplekken.

Door de ontwikkeling van laagtes wordt een basis gelegd voor verder herstel van amfibieënpopulaties in een natuurlijk rivierengebied. Helaas zijn amfibieën minder mobiel en kunnen zij in het versnipperde landschap moeilijk op eigen kracht terugkeren. Met actieve bijplaatsing zullen de komende jaren populaties worden opgebouwd en versterkt. Dit draagt bij aan een vergroting van de diversiteit en daarmee aan de robuustheid van natuurgebieden.

Millingerwaard bij Kekerdom. Foto: Twan Teunissen
Millingerwaard bij Kekerdom. Foto: Twan Teunissen

Werk in uitvoering

Al enige tijd worden er werkzaamheden uitgevoerd in de Millingerwaard in het kader van de herinrichting. Tijdens een wandeling of fietstocht zullen de grote machines je niet ontgaan. Deze machines worden nu ook weer ingezet voor dit project. Het vrijgekomen materiaal zoals zand en klei wordt elders in de Millingerwaard hergebruikt. Vrachtwagens zullen meerdere ladingen per dag transporteren. Om de paden zo goed mogelijk te behouden worden er rijplaten neergelegd. Ondanks deze voorzorgsmaatregelen kan het tijdelijk wat modderiger zijn.

Klik hier om meer te weten over de knoflookpad. Meer weten over het herinrichtingsproject in de Millingerwaard? klik dan hier. Kijk ook op Millingerwaard.

Tekst: Boswachter Daan Meeuwissen in Rivierengebied, Staatsbosbeheer