U bent hier

Vierde wisentgebied in Nederland

18-12-2019|DOORARK Natuurontwikkeling

Dit voorjaar komen er wisenten op de Slikken van de Heen, een natuurgebied van Het Zeeuwse Landschap gelegen op het eiland St. Philipsland. Daarmee is dit het vierde natuurgebied in Nederland waar wisenten vrij rondlopen. Eerder kwamen er wisenten naar het Kraansvlak in de duinen tussen Zandvoort en Haarlem, op de Maashorst en op de Veluwe. Ook leeft er een kudde wisenten in Natuurpark Lelystad.

Bijna uitgestorven

De wisent is een zeldzame Europese soort, die na de eerste wereldoorlog bijna was uitgestorven. Nadat de soort in het wild was uitgestorven zijn de eigenaren van de laatste 49 wisenten in gevangenschap gaan samenwerken om de soort te behouden. In 1954 konden de eerste wisenten weer in de natuur worden vrijgelaten. Inmiddels leven er weer 7000 wisenten Maar daarmee is de soort nog steeds zeldzamer dan de neushoorn in Afrika of tijgers in Azië. Vandaar dat natuurorganisaties in heel Europa zich inspannen om de soort te behouden en om nieuw leefgebied voor kuddes wisenten te vinden.

Natuurpark Lelystad gaat de eerste koetjes leveren voor de Slikken van de Heen, aangevuld met een volwassen stier uit het Kraansvlak. Nadat de vangkraal in de Maashorst gereed is, verhuizen er van daaruit ook nog een aantal dieren richting Zeeland.

Wisent, tekening: Jeroen Helmer
Wisent (Illustratie: Jeroen Helmer)

Wisenten houden landschap open

De wisent hoort tot de oorspronkelijke inheemse fauna in Nederland en heeft net als andere grote grazers een belangrijk rol in het landschap. Grote grazers als de wisent helpen verbossing tegen te gaan en vreten veel grassen. Daarmee maken ze ruimte voor bloemen. Die op hun beurt weer nectar leveren voor insecten en zaden voor vogels. Wisenten helpen ook mee om deze zaden te verspreiden. Ze hangen in hun vacht, of worden onverteerd uitgepoept en kunnen dan met wat extra mest kiemen en opgroeien. Ook nemen wisenten veel zandbaden om hun vacht te verzorgen. De kale plekken die zo ontstaan zijn van belang voor pionierplanten en warmteminnende insecten.

Kauwen op reuzenbereklauw

De Slikken van de Heen zijn een voormalig getijdenlandschap dat nu verzoet is. De bodem is veel voedselrijker dan in de Maashorst, op de Veluwe of in het Kraansvlak. Het is dan ook interessant om te zien welke voorkeuren de wisenten op de Slikken gaan ontwikkelen en wat precies hun effect op het landschap zal zijn. Het Zeeuwse Landschap verwacht dat de wisenten hier samen met de konikpaarden en recent gearriveerde rode geuzen (runderen) het landschap half open kunnen houden. De laatste tien jaar is het gebied namelijk nogal met duinriet en adelaarsvaren verruigd waardoor soortenrijke graslandvegetaties onder druk staan. Ook exoten als de reuzenberenklauw, dijkviltbraam en late guldenroede nemen rap toe. Met de drie soorten grazers die hier jaarrond gaan grazen komt daar naar verwachting verandering in.

Wisentkudde in het Kraansvlak (Foto: Ruud Maaskant)

Wennen in wengebied

De wisenten verblijven in eerste instantie in een wengebied in de Slikken van de Heen. Na  verloop van tijd zal deze tijdelijke afscheiding worden verwijderd en kunnen de dieren het hele gebied gaan gebruiken. Wanneer de wisenten precies naar Zeeland komen staat nog niet vast. Dat hangt onder meer af van wanneer de wisenten gevangen kunnen worden in de gebieden waar ze nu verblijven.