U bent hier

Steur

De Europese Atlantische steur (Acipenser sturio) is de grootste vis die thuishoort in onze rivieren. Ze kunnen 3 meter lang worden en daarbij ruim 300 kilo wegen. Deze steurensoort leefde duizenden jaren lang in Nederland maar in de jaren 50 van de vorige eeuw werd de laatste steur gevangen en gedood. Van nature komen ze dus niet meer in de Nederlandse rivieren voor en het gaat dan ook niet goed met deze vissoort. Dit komt onder andere doordat het leefgebied lange tijd niet meer geschikt was voor deze soort.

Terugkeer van de steur in Nederland

De kansen zijn nu gekeerd. De waterkwaliteit van de Rijn en andere rivieren is flink verbeterd en er is volop voedsel aanwezig voor jonge steuren. Experimentele uitzettingen in 2012 en 2015 laten zien dat het tijd is om de grootste vis die in Nederlandse wateren thuishoort, weer te verwelkomen.


De uitgezette steuren van ongeveer 70 centimeter lang hebben een zender waarmee waardevolle informatie wordt verzameld over de route die de vissen volgen. Daardoor weten we beter waar en hoe ze opgroeien tot volwassen steuren van soms wel 3,5 meter lang.

De steuren die in 2012 en 2015 werden uitgezet worden niet meer waargenomen door de zenders omdat die alleen werken op de rivier. Via de Nieuwe Waterweg en de haven van Rotterdam hebben de steuren de Noordzee vrij snel bereikt. Als het goed is zijn de dieren nu op zee en zullen ze – als ze paairijp zijn en de natuur haar loop kan hebben – weer de rivier op komen zwemmen.

De resultaten van de zenderonderzoeken zijn terug te lezen in de rapporten van 2012 en 2015. De vissen zijn ter beschikking gesteld door het Franse instituut Irstea. Dankzij hun werk is de Europese Atlantische steur niet uitgestorven en leeft in de Franse rivier Gironde de laatste overgebleven populatie steuren.

Dwaalfilm.eu: De steur was uitgestorven in de Rijn

Een nieuwe toekomst voor steuren in Nederland

Terugkeer van de steur in de Rijn is een ambitieus project. Omdat de steur niet zelfstandig zal terugkeren, werken ARK Natuurontwikkeling, Wereld Natuur Fonds en Sportvisserij samen met Europese partners in Frankrijk en Duitsland aan een nieuwe generatie steuren met de Rijn als geboortegrond. Samenwerking met de beroeps- en sportvisserij is daarbij onontbeerlijk. Samen kunnen we er voor zorgen dat deze zeldzame trekvis, ouder dan de dinosaurus en zeldzamer dan de reuzenpanda, niet uitsterft. Het steurenproject wordt mede mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij en een LIFE-bijdrage van de Europese Unie. Op steuren.ark.eu is een actueel overzicht van vangstmeldingen van steuren te vinden.

Uitzetten van jonge steuren in de Rijn in 2015. Foto: Twan Teunissen
Uitzetten van jonge steuren in de Rijn in 2015. Foto: Twan Teunissen

De afgelopen jaren is hard gewerkt om te komen tot een gedragen Rijn Actieplan voor de officiële herintroductie van de steur. Hiervoor hebben gesprekken en workshops plaatsgevonden met alle stakeholders (o.a. scheepvaart, beroepsvisserij, Havenbedrijf Rotterdam en Rijkswaterstaat) en de betrokken ministeries in Nederland en Duitsland. Alle voors en tegens zijn in beeld gebracht en zo komen we gezamenlijk tot een stappenplan om de steur aankomende jaren terug te brengen in de Rijn. De komende jaren ondersteunen we ook het Franse opkweekcentrum voor onderzoek, kweek en uitzet van jonge steuren in de Rijn. Met informatie over de steur in onder meer het Oceanium van Diergaarde Blijdorp laten we het publiek de delta beleven en kennis maken met de steur.

Steur als symbool voor een gezonde delta en rivieren

Tegelijkertijd biedt het weer geschikt maken van de Rijn als leefgebied voor de steur niet alleen kansen voor de steur zelf, maar ook voor meer trekvissen en andere riviergebonden organismen. De steur staat symbool voor vele trekvissen zoals zalm, zeeforel en paling die voor hun leven en voortplanting zowel de zee als de rivieren nodig hebben. Voor al deze vissen geldt dat ze een natuurlijke rivierdelta met zoet-zout overgangen, getijdeverschillen en een open verbinding naar zee nodig hebben.

Het steurenproject is onderdeel van het Droomfondsproject Haringvliet. Begin 2019 zijn de Haringvlietsluizen op een kier gegaan. Een open Haringvliet is een belangrijke voorwaarde voor een gezonde populatie Europese steuren.

zelf steuren zien?

In Diergaarde Blijdorp bevindt zich in het Oceanium een aantal Europese steuren. Een unieke manier om dit indrukwekkende zeldzame dier, dat zich normaliter vooral diep in rivieren en zeeën bevindt, van dichtbij te bekijken.

Steuren in Diergaarde Blijdorp