U bent hier

Steur

De Europese Atlantische steur is de grootste vis die thuishoort in onze rivieren. Ze kunnen meer dan 3 meter lang worden en daarbij ruim 300 kilo wegen. Deze steurensoort leefde duizenden jaren lang in Nederland maar in de jaren 50 van de vorige eeuw werd de laatste steur gevangen en gedood.

 

Een nieuwe toekomst voor steuren in Nederland

In 2012 keerde de Europese steur voor het eerst terug in de Nederlandse rivieren na meer dan 50 jaar afwezigheid. 47 steuren werden in mei van dat jaar losgelaten in de Nieuwe Maas bij Rotterdam en in de Waal bij Nijmegen. Deze steuren zijn naar zee gezwommen en de verwachting is dat zij pas over een jaar of drie uit zee terugkeren om te paaien.
 

De terugkeer van de steur, die nog meer bedreigd is dan de reuzenpanda, is de kroon op het werk aan levende rivieren. Veel leefgebied voor de steur is de afgelopen jaren hersteld, rivierwater is schoner en de visserij duurzamer. In 2012 de reden voor het Wereld Natuur Fonds, ARK Natuurontwikkeling en Sportvisserij Nederland om deze indrukwekkende zoetwatervis, ouder dan de dinosaurus, weer in de Nederlandse rivieren terug te brengen. Op 10 juni 2015 zijn opnieuw steuren uitgezet als onderdeel van het Droomfondsproject Haringvliet waarin een coalitie van 6 organisaties ruim baan maakt voor deltanatuur, trekvogels en -vissen met steun van de Nationale Postcode Loterij.

Uitzetten steur 2015
Uitzetten steur 2015

Onderzoek

De uitgezette steuren van ongeveer 70 centimeter lang hebben een zender waarmee waardevolle informatie wordt verzameld over de route die de vissen volgen. Daardoor weten we beter waar en hoe ze opgroeien tot volwassen steuren van soms wel 3,5 meter lang.

De steuren die in 2012 werden uitgezet worden niet meer waargenomen door de zenders omdat die alleen werken op de rivier. Via de Nieuwe Waterweg en de haven van Rotterdam hebben de steuren de Noordzee vrij snel bereikt. Als het goed is zijn de dieren nu op zee en zullen ze – als ze paairijp zijn en de natuur haar loop kan hebben – weer de rivier op komen zwemmen. Die paairijpe leeftijd bereiken de uitgezette steuren in 2018.

De resultaten van de zenderonderzoeken zijn terug te lezen in de rapporten van 2012 en 2015. De vissen zijn ter beschikking gesteld door het Franse instituut Irstea. Dankzij hun werk is de Europese Atlantische steur niet uitgestorven en leeft in de Franse rivier Gironde de laatste overgebleven populatie steuren.
 

Dwaalfilm.eu: De steur was uitgestorven in de Rijn

Steur als symbool voor een gezonde delta en rivieren

Door stuwen, sluizen, riviercorrecties, overbevissing en vervuiling werd de steur in Nederland steeds zeldzamer en is het laatste exemplaar in 1952 opgevist bij Tiel. De waterkwaliteit van de Rijn en andere rivieren is de laatste decennia flink verbeterd en er is volop voedsel aanwezig voor jonge steuren. Toch zal de steur niet zelfstandig terugkeren. Daarvoor is een nieuwe generatie steuren nodig met de Rijn als geboortegrond.

Het werk aan de terugkeer van de steur in Nederland is onderdeel van het Droomfondsproject Haringvliet. In 2018 gaan de Haringvlietsluizen op een kier. In aanloop hiernaar werkt een unieke coalitie van zes natuurorganisaties aan een natuurlijker Haringvliet. De financiële bijdrage uit het Droomfonds van de Nationale Postcode Loterij is daarbij een onmisbare impuls. De komende jaren gaan we een Rijn-opkweekcentrum opzetten voor onderzoek, kweek en uitzet van jonge steuren. Ook streven we er naar om 1 keer per jaar een groep gezenderde jonge steuren uit te zetten. Met informatie over de steur in onder meer het Oceanium van Diergaarde Blijdorp laten we het publiek de delta beleven en kennis maken met de steur.

Vele organisaties zetten zich in voor een gezonde delta en de toekomst van de steur in onze wateren. Samenwerking met de beroeps- en sportvisserij is daarbij onontbeerlijk. Samen werken we aan gezonde rivieren, delta en Noordzee met duurzame visserij, waarbij beschermde vissoorten als de steur worden ontzien. Niet alleen de steur profiteert daarvan. De steur staat symbool voor vele trekvissen zoals zalm, zeeforel en paling die voor hun leven en voortplanting zowel de zee als de rivieren nodig hebben. Voor al deze vissen geldt dat ze een natuurlijke rivierdelta met zoet-zout overgangen, getijdeverschillen en een open verbinding naar zee nodig hebben. Een (gedeeltelijk) open Haringvliet is daarmee een belangrijke voorwaarde voor een gezonde populatie Europese steuren.

zelf steuren zien?

In Diergaarde Blijdorp bevindt zich in het Oceanium een aantal Europese steuren. Een unieke manier om dit indrukwekkende zeldzame dier, dat zich normaliter vooral diep in rivieren en zeeën bevindt, van dichtbij te bekijken.

Steuren in Diergaarde Blijdorp