U bent hier

Veelgestelde vragen over edelherten in Het Groene Woud

Ook een vraag?  Stuur dan een mail.

  1. Waarom willen Brabants Landschap en ARK Natuurontwikkeling edelherten terugbrengen in Het Groene Woud?
    Edelherten horen oorspronkelijk thuis in de Brabantse natuur en zijn zelfs een onmisbare schakel door hun rol als grote planteneter. Brabants Landschap heeft daarom besloten edelherten terug te brengen in haar eigen gebieden. Edelherten hebben eeuwenlang in Nederland geleefd. Door jacht en het verdwijnen van hun leefomgeving verdwenen de laatste wilde edelherten. Op de Veluwe keerden edelherten al lang geleden terug en recenter ook in de Oostvaardersplassen en in het Weerterbos.

    Er wordt al vele jaren gepraat over de terugkeer van het edelhert in de provincie Noord-Brabant. Hiervoor zijn veel documenten en visies geschreven. In 2013 startte het project ‘Landschap van Allure’ van de Provincie Brabant. Het edelhert wordt hierin gezien als het boegbeeld van Het Groene Woud.

    Brabants Landschap zet nu de eerste stap om het edelhert ook echt een plek te geven in de Brabantse natuur.
     
  2. Wat voor invloed kunnen edelherten hebben op de natuur?
    Edelherten zorgen voor meer leven in het landschap met hun specifieke gedrag en graasgewoonten. Ze grazen bij voorkeur in de overgangszones van bos naar open gebied. Met hun graasgedrag vormen ze onnatuurlijk scherpe perceelranden om tot brede overgangszones die rijk zijn aan structuur (mozaïekzomen). Zulke natuurlijke overgangen zijn bijzonder rijk aan planten en dieren. Doordat edelherten graag liggen te rollen in modderbaden die ze maken en met hun gewei langs bomen ‘vegen’, maken ze letterlijk plaats voor tal van andere dier- en plantensoorten.
     
  3. Waar worden de edelherten teruggebracht?
    De edelherten keren terug in Het Groene Woud tussen Tilburg, Eindhoven en ’s-Hertogenbosch. Het Groene Woud bestaat uit heiden, moerassen, vennen en bovenal bijzondere natte bossen op leemgrond. De natuurkern van Het Groene Woud is ongeveer 7500 hectare groot en ligt in de provincie Noord-Brabant.

    Brabants Landschap heeft besloten edelherten terug te brengen in haar eigen gebieden in het hart van Het Groene Woud. De edelherten worden uitgezet in de Scheeken tussen Best en Liempde. De Scheeken vormt samen met het naastgelegen natuurgebied De Mortelen het grootste landschapsreservaat van Brabant. In 2010 is hier al een natuurbrug over de snelweg A2 aangelegd die de gebieden met elkaar verbindt. Grote en kleine dieren maken gebruik van de brug die maar liefst 50 meter breed is; van ree, das en steenmarter tot hazelworm, kamsalamander en vlinders. Sommige dieren steken er niet alleen over, maar hebben er zelfs hun leefgebied van gemaakt.
     
  4. Wanneer komen de edelherten?
    De terugkeer van het edelhert staat gepland in het voorjaar van 2017.
     
  5. Om hoeveel dieren gaat het?
    Gestart wordt met de terugkeer van 12 tot 15 edelherten in een omheind gebied van 300 hectare. Deze startgroep is een natuurlijk aantal van een kleine groep edelherten in het wild. Deze groep kan nog langzaam groeien tot een mooie groep edelherten die past in het gebied.
     
  6. Waarom dit aantal?
    Deze startgroep is een natuurlijk aantal van een kleine groep edelherten in het wild. Deze groep kan nog langzaam groeien tot een mooie groep edelherten die past in het gebied.

    Het uitgangspunt is dat het gaat om een zelfredzame populatie edelherten in natuurlijke dichtheden, waarbij rekening wordt gehouden met de huidige natuur- en cultuurwaarden van het gebied.
     
  7. Is het gebied groot genoeg?
    Het Groene Woud is van nature een vruchtbare streek, die zeer aantrekkelijk is voor edelherten. Gestart wordt met de terugkeer van 12 tot 15 edelherten in een omheind gebied van 300 hectare. In de toekomst wordt in overleg met de streek gekeken of de edelherten meer ruimte krijgen in grotere delen van Het Groene Woud.

    Om mogelijk te maken dat edelherten in meer delen van Het Groene Woud hun rol als grote grazer kunnen vervullen, treffen overheden, natuurorganisaties en andere organisaties diverse voorbereidingen. Een van de belangrijkste is de aanleg van een ecoduct over de spoorlijn tussen ’s-Hertogenbosch en Eindhoven. Deze natuurbrug, die door ProRail gebouwd wordt, zorgt dat groot en klein wild veilig kan oversteken. Deze nieuwe natuurbrug krijgt net als de brug over de A2 een breedte van 50 meter.
     
  8. Hoe komen jullie aan de edelherten?
    De edelherten zijn afkomstig van verschillende wildparken. Er wordt een diverse groep samengesteld, zodat er een goede genetische diversiteit in zit.
     
  9. Wat kost het en wie betaald het?
    De inrichting van het gebied kost 3,5 ton. Dit wordt bekostigd door Brabants Landschap. Gelukkig kost het niet alleen wat, maar levert het ook veel op. In gebieden waar edelherten voorkomen profiteert een reeks van toeristisch-recreatieve ondernemingen zoals hotels, bed- and breakfasts, campings en excursiebureau’s direct of indirect van hun aanwezigheid. Herten oefenen grote aantrekkingskracht uit op recreanten, kinderen, fotografen. Daar komt bij dat ze een spectaculair en heel zichtbaar en hoorbaar bronstritueel hebben. Wandelen, fietsen of kamperen in een omgeving waar edelherten leven, is een belevenis voor jong en oud. De Veluwe en de Ardennen danken een deel van hun bekendheid aan de herten die er leven. De bronsttaferelen trekken jaarlijks duizenden bezoekers. Net als in die streken kan het hert in Het Groene Woud uitgroeien tot hét natuursymbool. Eén van de poorten tot het edelhertengebied wordt het in aanbouw zijnde informatiecentrum D’n Liempdsen Herd in Liempde.
     
  10. Wanneer kunnen we daadwerkelijk wat zien?
    Eind 2015 zijn de eerste voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van afrastering in het toekomstige edelhertengebied in de Scheeken. In 2016 is het gebied voor de edelherten omheind. De herten zelf zullen waarschijnlijk in het voorjaar van 2017 arriveren. Vanaf dat moment hebben ook bezoekers de mogelijkheid om de ‘koning van het woud’ te observeren.
     
  11. Wat betekent dit voor bezoekers van Het Groene Woud?
    Het Groene Woud is en blijft vrij toegankelijk op wegen en paden. Op de website van Brabants Landschap is nu al meer informatie te vinden voor een bezoek aan het gebied. Als de edelherten er zijn hebben bezoekers dus de mogelijkheid om de ‘koning van het woud’ te observeren. Ook zullen er (bronst)excursies worden georganiseerd door Brabants Landschap.
     
  12. Levert dit geen gevaarlijke verkeerssituaties op?
    Edelherten die vrij rondtrekken, steken soms wegen over. Om onveilige situaties in het edelhertengebied te voorkomen zijn verkeersmaatregelen nodig. Afhankelijk van het type weg wordt gekozen uit verschillende mogelijkheden zoals bijvoorbeeld elektronische waarschuwingssystemen, wildreflectoren of verlagen van de maximumsnelheid. Uitgangspunt in Het Groene Woud is dat met de komst van edelherten de toegang en de verkeersveiligheid minimaal gelijk moeten blijven.
     
  13. Wat gebeurt er als een edelhert uitbreekt? Hoe groot is de kans hierop?
    De kans dat een edelhert uitbreekt is gering. In het geval dat dit gebeurt, is de beheerder geïnstrueerd hoe hier mee om te gaan. Net als wanneer er een rund uit gebied ontsnapt, betekent dit in de praktijk dat het edelhert zo snel mogelijk gevangen en binnen het omheinde gebied wordt teruggezet. Hiervoor is een calamiteitenplan opgesteld.
     
  14. Krijgen boeren of boomkwekers schadevergoeding als er edelherten uitbreken?
    De kans dat een edelhert buiten het omheinde leefgebied komt is gering. Mocht dat gebeuren en er is sprake van schade aan zaken van derden, dan wordt dit vergoed. De edelherten zijn eigendom van Brabants Landschap aangezien ze gehouden worden op hun terrein binnen een omrasterd gebied. Als deze uitbreken is de eigenaar verantwoordelijk voor eventuele schade aan derden. Dit geldt ook voor (landbouw)vee van agrariërs of van natuurorganisaties.
     
  15. Wat als het er teveel worden?
    De startgroep kan nog langzaam groeien tot een mooie groep edelherten die past in het gebied. Het uitgangspunt is dat het gaat om een zelfredzame populatie edelherten in natuurlijke dichtheden, waarbij rekening wordt gehouden met de huidige natuur- en cultuurwaarden van het gebied. Daarnaast wordt ingezet op uitbreiding van het leefgebied. Denk aan aankoppeling van de Mortelen, ook van Brabants Landschap. Mocht de groep toch te groot worden voor het betreffende gebied, dan wordt in het uiterste geval overgegaan tot beheer oftewel afschot.
     
  16. Het edelhert wordt gezien als een grote publiekstrekker die geld kan opleveren. Hoe dan?
    In gebieden waar edelherten voorkomen profiteert een reeks van toeristisch-recreatieve ondernemingen zoals hotels, bed- and breakfasts, campings en excursiebureau’s direct of indirect van hun aanwezigheid. Herten oefenen grote aantrekkingskracht uit op recreanten, kinderen, fotografen. Daar komt bij dat ze een spectaculair en heel zichtbaar en hoorbaar bronstritueel hebben. Wandelen, fietsen of kamperen in een omgeving waar edelherten leven, is een belevenis voor jong en oud. De Veluwe en de Ardennen danken een deel van hun bekendheid aan de herten die er leven. De bronsttaferelen trekken jaarlijks veel bezoekers. Net als in die streken kan het hert in Het Groene Woud uitgroeien tot hét natuursymbool.
     
  17. Is het de bedoeling dat de edelherten uiteindelijk worden vrijgelaten?
    Vooralsnog komen de edelherten in een beperkt omheind gebied, maar de wens is om het hertengebied te vergroten door meer natuurterreinen aan te koppelen. In de toekomst wordt in overleg met de streek gekeken hoe we de edelherten meer ruimte kunnen geven in grotere delen van Het Groene Woud.
     
  18. Wat is de rol van ARK Natuurontwikkeling in dit project/waarom zijn zij betrokken?
    ARK Natuurontwikkeling werkt als adviseur en uitvoerder samen met Brabants Landschap aan de terugkeer van het edelhert in Het Groene Woud. Brabants Landschap is naast eigenaar van de terreinen ook opdrachtgever.