U bent hier

Versterking stroomgebied van de Dommel: Wolfswinkel

In het Dommeldal bij Son en Breugel ligt het gebied Wolfswinkel. De watermolenlocatie Wolfswinkel ligt stroomafwaarts in Sint-Oedenrode. In Son en Breugel kocht ARK eind 2020 ruim vijf hectare grond aan van een particulier. Deze gronden, vlakbij de begraafplaats, worden herontwikkeld. Daarmee grijpt ARK de unieke kans om het Dommeldal bij Son en Breugel te herstellen, het stroomgebied van de Dommel te versterken en de leembossen in Het Groene Woud uit te breiden. Even verderop, stroomafwaarts, aan de Watermolenstraat in het buitengebied van Sint-Oedenrode, voegde ARK daar nog eens ruim drie hectare aan toe. Ook hier ging het om de aankoop van particuliere grond, de ‘Wolfwinkelse beemden’. Rondom Wolfswinkel en de beemden liggen gronden van Staatsbosbeheer met wie ARK bij de natuurontwikkeling nauw zal samenwerken.


De Dommel gezien vanaf brug Wolfwinkelsebeemden (Foto: Bert Vervoort)

Inrichtingsmaatregelen

Wolfswinkel is van oorsprong een nat gebied. Onder meer agrarische activiteiten en het graven van sloten hebben er echter voor gezorgd dat het gebied verdroogde. Daar komt nu verandering in. Want met het verdwijnen van het intensieve agrarisch gebruik en het herstel van de waterhuishouding ontstaat ruimte voor bos met open plekken en struwelen. Vooral een vochtiger bodem is belangrijk omdat het loofbomen de gelegenheid biedt er naar hartenlust te groeien. Daarmee ligt ook een rijke biodiversiteit binnen handbereik. Tegelijkertijd functioneert het bos als klimaatbuffer. Een groter bos in combinatie met hydrologische maatregelen zorgt in het hele Dommeldal voor meer sponswerking en betere waterberging. Dit beperkt wateroverlast en zorgt ervoor dat bewoners ‘droge voeten’ houden.

Bijzonder: op het hoogste gedeelte van Wolfswinkel, tegen de begraafplaats aan, is een voedselbos van 60 are gepland. Dit voedselbos – Sonse Weelde – is een initiatief van particulieren. ARK ondersteunt het initiatief en beschouwt dit bos als een mooi overgangsgebied tussen de begraafplaats en de rest van Wolfswinkel.


Kegelbijvlieg op poelruit in Wolfswinkelsebeemden (Foto: Bert Vervoort)

Bos tot aan de oever van de Dommel

In Wolfswinkel en zijn beemden plant ARK bosjes aan met authentieke loofboomsoorten zoals fladderiepen, zomer- en winterlindes en haagbeuken. De bosjes zijn straks direct verbonden met de Dommel. Dat is waardevol omdat er momenteel maar weinig van dit soort plekken zijn aan de beek waar het bos tot aan de oevers reikt. Verder stroomopwaarts, bij het Liempdse buurtschap Kasteren, werkt ARK inmiddels ook aan het creëren van zo’n natuurrijke overgangssituatie tussen water en beekdal.

‘Welkom in Wolfswinkel’

ARK zal in Wolfswinkel  waar mogelijk extensieve begrazing toepassen. Dit zal dan in samenwerking met de buren (Staatsbosbeheer) gebeuren. In de beginperiode zal ARK tijdelijk specifieke plekken afrasteren ter bescherming van de nieuwe aanplant en ter bevordering van natuurlijke verjonging. Verder blijft Wolfswinkel goed toegankelijk voor bezoekers. Er liggen al wandelpaden en ARK voegt daar enkele struinpaden en klappoorten aan toe. Verder zullen de paden worden aangesloten op bestaande routes die over de eigendommen van Staasbosbeheer lopen. Ook komen er veldpoorten te staan en informatiepanelen waarop de historie van het gebied staat beschreven.


Watersnip in Wolfwinkelsebeemden (Foto: Bert Vervoort)

Over het Dommeldal

De natuurontwikkeling in Wolfswinkel is onderdeel van de landschapsontwikkeling die ARK in het Dommeldal in gang heeft gezet. Samen met Waterschap De Dommel voert ARK hier het Natte Natuurparel-beleid van provincie Noord-Brabant uit 2004 uit om natuurwaarden, die een vochtige bodem met zich meebrengt, te behouden en te versterken. De inrichtingsplannen die ARK voor Wolfswinkel en de Wolfswinkelse beemden in petto heeft, zijn vastgelegd in het projectplan Wolfswinkel-Espendonk.


De Dommel gezien vanaf brug Wolfwinkelsebeemden (Foto: Bert Vervoort)

Brabants Goud in Het Groene Woud

De activiteiten die ARK in het Dommeldal ontplooit, horen bij het grote ARK-project Brabants Goud in Het Groene Woud. Het algemene doel van dat project is om in Het Groene Woud het Natuurnetwerk Brabant completer te maken. In dit netwerk van bestaande en nieuwe natuurgebieden die met elkaar verbonden zijn, ontbreken nog schakels die belangrijk zijn voor dieren en planten. Sommige schakels bevinden zich in het Dommeldal waar diverse percelen nog in agrarisch gebruik zijn of eigendom van particulieren of bedrijven. ARK spant zich sinds 2019 in om deze percelen te verwerven. Soms via aankoop, soms via kavelruil. In dat laatste geval zorgt ARK eerst dat ze in de buurt kwalitatief betere gronden in bezit krijgt. Op deze ruilgrond kan de agrariër dan zijn bedrijfsvoering onder betere omstandigheden voortzetten. Zo profiteert niet alleen de natuur van herstel en vernieuwing maar gaat ook de landbouw erop vooruit.