U bent hier

Zuidrand van De Geelders: Kasteren

Aan de zuidrand van De Geelders, midden in Het Groene Woud, ligt het Liempdse buurtschap Kasteren. Hier kreeg ARK in 2020 zeggenschap over ruim 5 ha grond. Voor een gedeelte was dat weiland en voor een gedeelte waren dat de zandpaden in De Geelders. Binnen de 5 ha is ook een particulier die zich aansluit bij de natuurontwikkeling die ARK voor ogen heeft. De percelen bij Kasteren zijn belangrijk om de belangrijke ecologische verbinding te versterken tussen het natuurgebied De Geelders en het Dommeldal. Het Groen Ontwikkelfonds Brabant (GOB) heeft de aanvraag hiervoor in het najaar van 2020 goedgekeurd.

Beeld van het projectgebied rond Kasteren (Foto: Bert Vervoort)
Beeld van het projectgebied rond Kasteren (Foto: Bert Vervoort)

Van kern naar buitenranden

Waar ARK in onder meer het nabijgelegen Savendonk de robuuste kern van De Geelders versterkt, zijn de Kasterense percelen onderdeel van de waardevolle buitenranden van het leembos van De Geelders. De drassige, matig bemeste graslanden bevinden zich op een unieke plaats. Namelijk op de scheidslijn met het beekdal van De Dommel. De percelen bieden een unieke kans om hier natuurrijke overgangssituaties te creëren of te herstellen. Dat is goed voor de bossen, planten en dieren, want zulke overgangen stimuleren de vitaliteit en natuurkwaliteit van het totale gebied.

Bospad door De Geelders (Foto: Bert Vervoort)
Bospad door De Geelders (Foto: Bert Vervoort)

Flora en fauna profiteren ervan

Veel dieren en planten profiteren ervan als uitlopers van De Geelders straks tot aan de oever van de Dommel reiken. Er zullen meer kansen ontstaan voor bijvoorbeeld zeer zeldzaam geworden planten als Spaanse ruiter, blonde en blauwe zegge, de blauwe knoop en het pijpenstrootje. Verder zullen de bever, de zwarte ooievaar en de zwarte wouw zich hierdoor thuis gaan voelen in het gebied. Deze en andere bijzondere soorten worden hier al regelmatig waargenomen. Een bijzondere amfibie-soort in De Geelders is de kamsalamander. Deze komt op een aantal plekken rond de bossen voor, maar vooral bij Kasteren. En, misschien komen er dieren bij. De otter bijvoorbeeld, die zich al langzaam door het rivierengebied verspreidt en hopelijk via de Dommel, De Geelders en Kasteren zal bereiken.

Over De Geelders

De verwerving van de percelen op Kasteren hoort bij de landschapsontwikkeling die ARK voor De Geelders in petto heeft. De ideeën zijn niet nieuw. Rond 1950 kwam er al een Nationaal Plan om complete ontginning te voorkomen en bijna dertig jaar geleden waren er al plannen om de unieke leembossen in ere te herstellen. De onschatbare waarde van De Geelders is daardoor behouden gebleven en de biodiversiteit in het gebied behoort tot de rijkste van Nederland. Verder herstel kwam in 2004 op de agenda te staan toen de provincie Noord-Brabant De Geelders aanwees als Natte Natuurparel, om natuurwaarden te behouden en te versterken.

Moerassprinkhaan (Foto: Bert Vervoort)
Moerassprinkhaan (Foto: Bert Vervoort)

Maatregelen tegen verdroging

Een belangrijke maatregel om de natuur in De Geelders ruim baan te geven en gezond en weerbaar te houden, is zorgen dat het gebied niet verdroogt en nat genoeg blijft. Er komt niet méér water bij, wel gaat ARK er, in samenwerking met Waterschap De Dommel, voor zorgen dat het gebied water beter vasthoudt. De Dommel en diens beekdal spelen hierbij een zeer belangrijke rol. In de Landschapsvisie De Geelders van ARK staat beschreven hoe die natuurverbinding met het Dommeldal tot stand komt.

Brabants Goud in Het Groene Woud

De activiteiten die ARK in en rondom De Geelders ontplooit, horen bij het grote ARK-project Brabants Goud in Het Groene Woud. Het algemene doel van dat project is om in Het Groene Woud het Natuurnetwerk Brabant completer te maken. In dit netwerk van bestaande en nieuwe natuurgebieden die met elkaar verbonden zijn, ontbreken nog schakels die belangrijk zijn voor dieren en planten. Sommige schakels bevinden zich in De Geelders. Het gaat veelal om percelen die nog in agrarisch gebruik zijn en eigendom van particulieren of bedrijven.

Bosanemoon (Foto: Bert Vervoort)
Bosanemoon (Foto: Bert Vervoort)

Agrarische structuurversterking

ARK spant zich sinds 2019 in om deze percelen te verwerven. Na aankoop of kavelruil zet ARK deze percelen om naar natuur om ze daarna tijdelijk te beheren. Met de ruilingen wordt ook een ander doel nagestreefd: agrarische structuurversterking. Heeft ARK agrarische percelen op het oog voor omvorming tot natuur, dan zorgt ARK eerst dat ze in de buurt kwalitatief betere gronden in bezit krijgt. Op deze ruilgrond kan de agrariër dan zijn bedrijfsvoering onder betere omstandigheden voortzetten. Zo gaat ook de landbouw erop vooruit.