ontdekking in Blauwe Kamer
Deze zomer is in het natuurgebied Blauwe Kamer het zeldzame Groot nimfkruid ontdekt. Dit gebeurde tijdens onderzoek in het kader van het project Rijn in Beeld. De aanwezigheid van deze waterplant heeft onder meer te maken met de toestroom van grondwater in een voormalige kleiput. Daarnaast speelt klimaatverandering waarschijnlijk een rol.
Groot nimfkruid (Najas marina) is een waterplant die in Nederland zeldzaam is. In het rivierengebied was de soort tot voor kort alleen bekend van een oude rivierarm langs de Maas bij Lith. Een eeuw geleden werd Groot nimfkruid op beduidend meer plaatsen gevonden in oude rivierarmen van de Maas en de Waal. Recent is de soort weer op enkele plaatsen in het rivierengebied opgedoken, waaronder langs de Lek bij Lopik (2002), langs de IJssel
bij Zutphen (2004), in de Biesbosch (2007) en langs de Grensmaas bij Stokkem (2009). Buiten het rivierengebied kan Groot nimfkruid worden aangetroffen in diverse Hollands-Utrechtse laagveenplassen, die vaak onder invloed staan van brak (licht verzilt) grondwater.
Op de groeiplaatsen van Groot nimfkruid in het rivierengebied, waaronder die van de Blauwe Kamer, lijkt de toestroom van grondwater een belangrijke factor. Het kan kwel zijn die afkomstig is de aangrenzende stuwwal (Grebbeberg), maar ook vanuit de rivier. De wateren waarin de soort groeit zijn hierdoor vaak opvallend helder en mineraalrijk. Daarnaast profiteert Groot nimfkruid van hogere (water)temperaturen; de zaden kiemen namelijk pas vanaf 20 graden celcius.
De warme voorjaren en zomers van de afgelopen jaren zijn dus gunstig geweest voor de groei van deze eenjarige soort. Het is bekend dat de vruchten van deze waterplant door watervogels over grote afstanden kunnen worden verspreid. In de Blauwe Kamer is de waterplant aangetroffen in een plas waar veel soorten eenden voorkomen, waaronder soorten die migreren tussen Noord-Europa en Afrika zoals Slobeend en Wintertaling.
Foto: Duncan van Vliet
