bouwen voor natuur
Door een praktische werkwijze kunnen duizenden hectare Nederlandse natuur worden ontwikkeld, met een sterke en onafhankelijke financiering vanuit de verkoop van zand, grind, mergel of klei. In tal van projecten zijn de tastbare resultaten te zien van samenwerking tussen delfstoffenwinning en natuurbeheer.
Bakstenen voor natuur
De klei uit de uiterwaarden is een waardevolle grondstof voor de keramische industrie. Er worden bakstenen en straatklinkers van gemaakt. Het Wereld Natuur Fonds en baksteenfabrikanten als Wienerberger Bricks en Delgromij, kwamen overeen om meer klei uit de uiterwaarden te halen en de woningbouw met bakstenen te stimuleren. De toepassing van bakstenen krijgt daardoor een bijzondere link met natuur en veiligheid.
Zand en grind
Er is een grote behoefte aan zand- en grind, maar niemand wil zand- en grindwinningen. Deze worden geassocieerd met grote, diepe gaten en veel overlast. Volgens ARK kan ook zand- en grindwinning in Nederland bijdragen aan natuurontwikkeling. Wel is evident dat er dan een andere werkwijze nodig is waarbij de toekomstige functie van het gebied leidend wordt voor de winning, en niet andersom. Meestal wordt achteraf een functie bij een diep grindgat verzonnen (‘waterrecreatie’). Wij delen de visie dat een goede winning vooral een middel is om een ander doel zoals natuurontwikkeling, recreatie of hoogwaterbestrijding te bereiken. Door de opbrengsten uit de winning gelijk te investeren in het omliggende gebied ontstaat een veel evenwichtiger verhouding tussen land en water, wordt een winning veel minder diep en wordt het zelfs een verrijking in plaats van een verarming van het landschap. ARK ondersteunt projecten en beheert diverse gebieden waarin deze werkwijze wordt gevolgd, waaronder het project Grensmaas.
Verborgen valleien
Natuur en mergelwinning lijken elkaars tegenpolen. Mergelgroeves worden gezien als ‘littekens in het landschap’ die zo snel mogelijk moeten worden verborgen. Groeves krijgen een verplichte afwerking en zijn zelden toegankelijk. Ze kregen hooguit een tweede leven als vuilstort. De afwerking van groeves maakt juist dat er een grote ecologische rijkdom verloren gaat. Niet afgewerkte groeves bieden door hun steile kalkwanden, kwelbronnen en beschutting voor Nederland unieke leefgebieden en bijbehorende zeldzame planten en dieren van rugstreeppad tot oehoe.
