Rondom Vijlenerbos

Heterogeniteit leidt tot biodiversiteit

Rond het Vijlenerbos liggen hellinggraslanden met bronnetjes, waterstroompjes, graften, bosjes en hagen. In enkele van deze graslanden bij het buurtschap Wolfhaag (gem. Vaals) grazen sinds 2011 Zwarte Hooglanders. De begrazing is extensief. Dit leidt tot de ontwikkeling van natuurlijke bosranden met struikgewas en ruigten. In de graslanden ontstaan open struwelen. De aangeplante hagen ontwikkelen zich tot weelderige lijnvormige structuren.

Dit gevarieerde landschap is een favoriet leefgebied van een groot aantal bijzondere diersoorten, die hier voedsel en beschutting vinden. Een voorbeeld is de hazelmuis, die in de struiken zijn nesten bouwt en die voedsel vindt in de vorm van zaden, bessen en insecten. Andere dieren die van dit landschap profiteren zijn wilde kat, lynx, ree, grauwe klauwier, geelgors, sleedoornpage, levendbarende hagedis en de vleermuis.

Met de aankoop van graslanden en akkers en het opzetten van vrijwillige kavelruil met agrariërs, geeft ARK invulling aan de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) rond het Vijlenerbos. Dit bos is een van de grootste en waardevolste bossen van Zuid-Limburg, dat Duitse, Belgische en Nederlandse natuurgebieden rond het drielandenpunt met elkaar verbindt.
De stap om het bos daadwerkelijk ecologisch te verbinden met de omringende graslanden wordt gezet door de ontwikkeling van natuurlijke bosranden o.i.v. natuurlijke begrazing.
Een stap verder zou kunnen zijn de ontwikkeling van een meer natuurlijke bosstructuur vanuit de kapvlaktes van het bos. Uiteindelijk kan dan het Vijlenerbos uitgroeien tot het hart van deze regio, dat de halfopen landschappen die er omheen liggen, verbindt. Hierin zullen ook boommarters, rode wouwen, zwarte ooievaars en raven zich weer helemaal thuis voelen.

Hellingbronnen

Vanuit de hellingbronnen onderlangs het Vijlenerbos brengen kleine stroompjes het water via de Selzerbeek naar de Geul. Samen met het Waterschap Roer en Overmaas streeft ARK ernaar om het bron- en regenwater langer vast te houden in kleine moerasjes die hier nieuw ontstaan. Zo kan bodemerosie en wateroverlast benedenstrooms worden tegengegaan. Dat is belangrijk omdat door de klimaatverandering meer heftige regens worden verwacht.
Bij de bronnetjes rond Wolfhaag groeien bijzondere planten zoals dotterbloem, sleutelbloem, trilgraszegge en goudveil.